Oto 10 książek z literatury polskiej, które powinno znać każde dziecko.
Już od stu lat kolejne pokolenia Polaków wychowują się na sienkiewiczowskiej powieści o pełnej niebezpieczeństw afrykańskiej wędrówce porwanych dzieci: 14-letniego Stasia Tarkowskiego i 8-letniej Nel Rawlison. Książka wzrusza, uczy, bawi i trzyma w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. Porwanie, pościg, nagłe zwroty akcji przykuwają uwagę czytelnika. Po jej lekturze każdy chłopiec marzy, by być jak Staś, a każda dziewczynka pragnie, by ktoś opiekował się nią tak, jak Staś opiekował się Nel…
Pamiętnik 12-letniego Adama Niezgódki, którego rodzice wysłali na naukę i wychowanie do Akademii pana Kleksa, to współczesna baśń. Adam trafia do najbardziej niesamowitej szkoły na świecie. Wraz z Panem Kleksem - niezwykłym nauczycielem i wynalazcą – Adam i jego szkolni koledzy odwiedzają baśniowe królestwa i przeżywają niewiarygodne przygody. Z każdej wyprawy wracają mądrzejsi…
Plastusiowy pamiętnik to opowieść, bez której żadne dziecko nie powinno rozpoczynać nauki w szkole. Choć nikt nie pisze dziś piórem ze stalówką nakładaną na obsadkę, nie osusza bibułą kleksów, a dziewczynek nie strzyże się na poleczkę, to jednak książka pozostaje nadal aktualna. Akceptacja tego, co odmienne, koleżeńskość i współpraca, poszanowanie cudzej własności to sprawy, z którymi musi zmierzyć się każdy pierwszoklasista, a Plastuś chętnie mu w tym pomoże.
- pozycja: nr 4
- tytuł: Sposób na Alcybiadesa
- autor: Edmund Niziurski
- wiek: od 12 lat
- 1. wydanie: 1964
Uczniowie męskiego liceum poszukują idealnego sposobu na swoich nauczycieli. Kombinują, jak, nie przemęczając się, zapewnić sobie dobre oceny. Główni bohaterowie: Zasępa, Ciamciara, Słabiszewski i Pędzelkiewicz kupują od starszego kolegi „sposób” na Alcybiadesa – nauczyciela historii. Co wyniknie z jego zastosowania i czy „sposób” okaże się skuteczny?
- pozycja: nr 5
- tytuł: Karolcia
- autor: Maria Krüger
- wiek: od 6 lat
- 1. wydanie: 1959
Historia Karolci i jej magicznego koralika to kolejna w literaturze odmiana mitu o złotej rybce. Każdy o czymś marzy i każdy chciałby, aby jego marzenia spełniły się jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Zdarza się jednak, że urzeczywistnione marzenie nie spełnia naszych oczekiwań, zaskakuje, okazuje się nie być tym, czego pragnęliśmy. Jedną z najcenniejszych umiejętności w życiu jest zatem definiowanie i nazywanie własnych potrzeb oraz zdolność oceny ich konsekwencji – dla nas i dla innych ludzi. Tego właśnie koralik uczy Karolcię: rozważnego wyrażania życzeń.
-
pozycja: nr 6
- tytuł: Książka nad książkami
- autor: Anna Kamieńska
- wiek: od 10 lat
- 1. wydanie: 1985
Nie da się zrozumieć europejskiej kultury i literatury bez znajomości Biblii. Dla młodego czytelnika lektura Biblii, szczególnie Starego Testamentu, nie jest łatwa. Autorka Książki nad książkami wychodzi naprzeciw tym trudnościom i pięknym, współczesnym językiem opowiada o najstarszych mitach chrześcijaństwa, o korzeniach wiary i tradycji. Wprowadza czytelnika w sam środek biblijnych zdarzeń, jakby chciała go zapytać: „A jak ty zachowałbyś się w podobnej sytuacji?”.
Jest rok 1902. Z Warszawy pozostającej pod carskim panowaniem 14-letni Tomek Wilmowski wyrusza do Australii. Przeżywa tam wiele niebezpiecznych przygód: ratuje małą Sally, poluje na kangury… Podczas lektury czytelnik niepostrzeżenie poznaje najmniejszy kontynent, jego florę, faunę i obyczaje mieszkańców.
Książka ta otwiera serię powieści podróżniczych o niezwykłych przygodach Tomka w różnych częściach świata.
Cudaczek-Wyśmiewaczek – „licho malusie i cieniutkie jak igła” – mieszka w warkoczykach panny Obrażalskiej, w kołnierzykach Beksy, Złośnickiego i pana Byle Jak. Nakłania dzieci do niegrzecznych zachowań, by móc się potem z nich śmiać, gdyż skrzat ten nie je, nie pije, tylko śmiechem żyje. Czy uda się dzieciom pozbyć nieznośnego skrzata?
- pozycja: nr 9
- tytuł: Ten obcy
- autor: Irena Jurgielewiczowa
- wiek: od 12 lat
- 1. wydanie: 1961
Wzruszająca powieść o rodzinie, miłości i problemach związanych z dorastaniem. Podczas wakacji czwórka przyjaciół znajduje wyspę powstałą po wiosennej powodzi. Pewnego dnia na wyspie pojawia się tajemniczy chłopak. Jest ranny. Przyjaciele postanawiają zaopiekować się nim. Początkowo „obcy” jest małomówny, lecz z czasem zaczyna zwierzać się ze swoich problemów. Czy Pestka, Ula, Marian i Julek będą potrafili mu pomóc?
- pozycja: nr 10
- tytuł: 120 przygód Koziołka Matołka
- autor: Kornel Makuszyński i Marian Walentynowicz
- wiek: od 6 lat
- 1. wydanie: 1933
Kultowy komiks dla dzieci opowiadający o podróży Koziołka Matołka po najdalszych lądach, morzach i egzotycznych krainach. Miły i łatwowierny, zabawny i niezdarny, naiwny i głupiutki koziołek poszukuje mitycznego Pacanowa – jedynego miejsca na świecie, gdzie podkuwają kozy. Czy uda mu się dotrzeć do celu?
Za dowcipnymi ilustracjami i lekką fabułą, napisaną wpadającym w ucho ośmiozgłoskowcem, autorzy komiksu ukryli ważne nauki moralne: że nie warto kłamać, że trzeba być uczciwym i dobrym dla innych.
Na pewno można by tu umieścić także inne tytuły. Cóż, taka lista to zawsze subiektywny wybór.